top of page

ทำอย่างไรให้ลูกมีระเบียบวินัย โดยไม่ต้องคอยดุหรือบังคับ?

11 นาทีที่ผ่านมา
ยาว 1 นาที
วิธีทำให้ลูกมีวินัย

คุณพ่อคุณแม่หลายบ้านอาจเคยเจอสถานการณ์แบบนี้ 🧐


ตื่นเช้ามาก็ต้องคอยบอกลูกให้ลุกจากเตียง รีบแต่งตัว กินข้าว เตรียมกระเป๋า หรือแม้แต่หลังเล่นของเล่นเสร็จ ก็ต้องคอยเตือนให้เก็บของอยู่เสมอ


บางครั้งบอกหลายรอบแล้วลูกก็ยังไม่ทำ จนคุณพ่อคุณแม่อดไม่ได้ที่จะต้องดุหรือขึ้นเสียง


แต่รู้ไหมว่า การสร้างระเบียบวินัยให้ลูกไม่จำเป็นต้องเริ่มจากการดุหรือบังคับเสมอไป

เพราะเด็กยังอยู่ในช่วงเรียนรู้ที่จะควบคุมตัวเอง จัดการเวลา และรับผิดชอบสิ่งต่าง ๆ ด้วยตัวเอง


สิ่งสำคัญคือการค่อย ๆ สอนให้ลูกเข้าใจว่าอะไรควรทำ ทำเมื่อไหร่ และทำอย่างไร จนสามารถทำสิ่งเหล่านั้นได้ด้วยตัวเองมากขึ้น


แล้วพ่อแม่จะเริ่มฝึกวินัยให้ลูกได้อย่างไร ?


1. เริ่มจากกิจวัตรง่าย ๆ ที่ทำเป็นประจำ

เด็กจะเรียนรู้ได้ง่ายขึ้นเมื่อสิ่งต่าง ๆ มีรูปแบบที่คุ้นเคยและคาดเดาได้ เช่น ตื่นนอนแล้วแปรงฟัน

แต่งตัว กินข้าว และเตรียมกระเป๋าไปโรงเรียน


คุณพ่อคุณแม่อาจเริ่มจากกิจวัตรเพียงไม่กี่อย่างก่อน แล้วค่อย ๆ ฝึกให้ลูกทำตามลำดับเดิมเป็นประจำ เมื่อลูกเริ่มคุ้นเคยก็จะเข้าใจว่าตัวเองต้องทำอะไรต่อไป โดยไม่ต้องรอให้พ่อแม่คอยบอกทุกขั้นตอน


ฝึกกิจวัตรง่าย ๆ ที่ทำเป็นประจำ


2. ตั้งข้อตกลงให้ชัดเจนและเหมาะกับวัย

การมีกติกาช่วยให้ลูกรู้ว่าควรปฏิบัติตัวอย่างไร แต่กติกาควรเข้าใจง่าย ไม่ซับซ้อน และเหมาะกับความสามารถของเด็ก เช่น


- เล่นของเล่นเสร็จแล้วช่วยกันเก็บเข้าที่

- ถึงเวลาเข้านอน เราจะหยุดเล่นและเตรียมตัวเข้านอน

- ก่อนออกจากบ้าน ต้องตรวจดูกระเป๋าให้เรียบร้อย


ควรอธิบายเหตุผลของข้อตกลงให้ลูกเข้าใจ และพ่อแม่เองก็ควรปฏิบัติตามอย่างสม่ำเสมอด้วยค่ะ


ตั้งข้อตกลงให้ชัดเจนและเหมาะกับวัย


3. ให้ลูกมีส่วนร่วมในการเลือกและตัดสินใจ

แทนที่จะสั่งลูกทุกอย่าง ลองเปิดโอกาสให้ลูกได้เลือกในสิ่งที่เหมาะสมกับวัย เช่น


- วันนี้อยากใส่เสื้อสีไหน?

- อยากแปรงฟันก่อนหรือเปลี่ยนชุดก่อน?

- อยากเก็บบล็อกหรือเก็บตุ๊กตาก่อน?


การให้ลูกได้เลือกช่วยให้เด็กรู้สึกว่าตัวเองมีส่วนร่วม และได้ฝึกคิดตัดสินใจ รวมถึงเรียนรู้ที่จะรับผิดชอบต่อสิ่งที่ตัวเองเลือกด้วยค่ะ


ให้ลูกมีส่วนร่วม


4. มอบหมายหน้าที่เล็ก ๆ ให้ลูกรับผิดชอบ

ไม่จำเป็นต้องรอให้ลูกโตถึงจะเริ่มฝึกความรับผิดชอบได้ เพราะเรื่องเล็ก ๆ ในบ้านก็เป็นโอกาสให้ลูกได้เรียนรู้ เช่น


- เก็บของเล่นหลังเล่นเสร็จ

- นำเสื้อผ้าใส่ตะกร้า

- จัดรองเท้าให้เข้าที่

- ช่วยเตรียมกระเป๋าก่อนไปโรงเรียน


ในช่วงแรกคุณพ่อคุณแม่อาจต้องทำไปพร้อมกับลูก แต่เมื่อเด็กเริ่มคุ้นเคยก็ลองให้ลูกลงมือทำด้วยตัวเองมากขึ้นนะคะ


มอบหมายหน้าที่เล็ก ๆ ให้ลูกรับผิดชอบ

5. ชื่นชมความพยายาม ไม่ใช่แค่ผลลัพธ์

เมื่อลูกเริ่มทำสิ่งต่าง ๆ ด้วยตัวเอง อย่าลืมชื่นชมให้ลูกเห็นว่าความพยายามของเขามีความหมาย

เช่น แทนที่จะพูดเพียงว่า “เก่งมาก” ลองเปลี่ยนเป็น


- “วันนี้หนูจำได้ด้วยว่าต้องเก็บของเล่น ขอบคุณนะคะ”

- “แม่เห็นว่าหนูพยายามแต่งตัวเองจนเสร็จเลย”

- “วันนี้หนูเตรียมกระเป๋าเองได้แล้วนะ”


คำชื่นชมที่เจาะจงพฤติกรรมช่วยให้ลูกเข้าใจว่าตัวเองทำอะไรได้ดี และอยากลองทำสิ่งนั้นอีกในครั้งต่อไปค่ะ


ชื่นชมความพยายาม ไม่ใช่แค่ผลลัพธ์


6. ใช้ตัวช่วยให้ลูกมองเห็นและเข้าใจเวลา

สำหรับเด็กเล็ก การบอกด้วยคำพูดเพียงอย่างเดียวอาจยังทำให้เข้าใจลำดับกิจกรรมหรือเวลาได้ยาก


คุณพ่อคุณแม่จึงอาจใช้ภาพกิจวัตร ตารางประจำวัน หรือนาฬิกากิจวัตรเป็นตัวช่วย เพื่อให้ลูกมองเห็นว่าตอนนี้ต้องทำอะไร และกิจกรรมต่อไปคืออะไร


ตัวอย่างเช่น เมื่อลูกตื่นนอน ก็สามารถดูภาพกิจวัตรเพื่อทำตามขั้นตอนต่าง ๆ ได้ หรือเมื่อเล่นเสร็จก็เห็นว่าถึงเวลาเก็บของเล่นแล้ว


การมีตัวช่วยที่มองเห็นได้ชัดเจน ช่วยให้ลูกค่อย ๆ เรียนรู้การจัดการกิจวัตรของตัวเอง โดยมีคุณพ่อคุณแม่คอยแนะนำอยู่ข้าง ๆ


ใช้ตัวช่วยให้ลูกมองเห็นและเข้าใจเวลา


ระเบียบวินัยไม่ได้สร้างได้ภายในวันเดียว


การฝึกระเบียบวินัยให้ลูกไม่ใช่การทำให้ลูกเชื่อฟังทุกคำสั่ง แต่คือการค่อย ๆ สอนให้ลูกเรียนรู้

ที่จะควบคุมตัวเอง เข้าใจข้อตกลง รู้จักหน้าที่ และรับผิดชอบสิ่งต่าง ๆ ตามวัย


ในบางวันลูกอาจทำได้ดี แต่บางวันก็อาจยังต้องการความช่วยเหลือ ซึ่งเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้ค่ะ


คุณพ่อคุณแม่ไม่จำเป็นต้องคาดหวังให้ลูกทำทุกอย่างได้สมบูรณ์แบบตั้งแต่ครั้งแรก

เพียงให้โอกาสลูกได้ลองทำ ฝึกฝนอย่างสม่ำเสมอ และคอยสนับสนุนเมื่อเขาต้องการ


เพราะวินัยที่ดีไม่ได้เกิดจากความกลัวการถูกดุ แต่เกิดจากการเรียนรู้และฝึกฝนจนลูกค่อย ๆ

ทำสิ่งต่าง ๆ ได้ด้วยตัวเอง 💛


ASTA family ร่วมสร้างช่วงเวลาดี ๆ กับลูกไปด้วยกัน


ความคิดเห็น


bottom of page